'Diyet savaşları'nda kime inanalım?

Popüler diyet savaşlarında insan hangi uzmana inanacağını şaşırdı...

Bugün'den Dilara Tahmaz'ın haberi... Ekranlardan çocuklarınıza ‘Türk kahvesi içirin’ çağrısı yapan Canan Hoca, diyet haplarını öven Mehmet Öz, alenen tek tip beslenmeye yönlendiren Dukan diyeti ve diğerleri…

Uzman doktorlar her biri adeta medya figürü haline gelen meslektaşlarının, televizyon ekranlarından milyonları yanlış yönlendirdiğini söylerken halk kime inanacağını bilemiyor. Peki popüler diyet savaşlarında son raund kimin olacak.

Söz konusu sağlıklı yaşam, beslenme ve diyet olunca ülkece aklımıza gelen birkaç isim var. Onlar her gün sabah programlarında tavsiyeler veriyor ya da dünyaca ünlü televizyon şovlarında rüştülerini ispat ediyorlar. Kimi yayın evlerinin PR çalışması neticesinde adeta bir medya figürüne dönüşürken kimi ABD’nin reyting rekortmeni programlarından çıkıp kendi şovlarıyla dünya çapında şöhrete kavuşuyor. Bazen Fransa’dan gelen diyet programlarına kendimizi kaptırıyor bazen çareyi zayıflama haplarında arıyoruz.

KİME İNANALIM, NE YAPALIM?

Bütün bu kargaşa içinde uzman diyetisyenler, doktorlar ve bakanlıklar; televizyondan insanlara beslenme tavsiyesi veren doktorların halkı yanıltığını, bu tavsiyelere rağbet edilmemesi gerektiğini söylüyor. Peki bu durumda nasıl bir yol izlememiz gerekiyor? Kime inanacak, kimin tavsiyelerine uyacağız? Uzmanlar araştırmadan ve hekim muayenesinden geçmeden kesinlikle diyet yapılmaması gerektiği konusunda ısrarlı. TV programlarından halka seslenen medya figürü doktorların genel-geçer tavsiyelerinin her bünyede farklı etki yapabileceğini, bu yüzden muhakkak alanında uzman isimlere görünülmesi gerektiğinin altını çiziyorlar.

DR. OZ SHOW FİTİLİ ATEŞLEDİ

Diyet savaşlarında fitili ateşleyen isimlerden biri Oprah Show sayesinde dünyaca ünlü bir televizyon yıldızına dönüştükten sonra kendi programı üzerinden izleyicilerine tavsiyeler veren Colombiya Üniversitesi Cerrrahi Profesörü Mehmet Öz oldu. Programında sık sık zayıflama haplarına övgü yapan Öz, ABD’li doktorların hedefi haline geldi. Colombiya Üniversitesi dekanına mektup yazan doktorlar, Mehmet Öz’ün tavsiyelerini zırva olarak nitelendirirken, prestijli bir üniversitenin akademik pozisyonunu işgal etmeye hakkı olmadıklarını savunuyorlardı.

YEŞİL KAHVE HAPINI ÖNERMEK KESİNLİKLE YANLIŞ

Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuba Kaya Tapan, Öz’ün diyet ilaçlarını ve yeşil kahve haplarını övmesini kesinlikle doğru bulmadığını söylüyor ve ekliyor: “Kapsüle sığdırılmış bu hapların kullanımı hiçbir şekilde destekleyemem. İçeriklerini ve bünyeye verecekleri tahribatı bilmiyoruz. İlerleyen yıllarda karaciğerde harabet yaratma olasılıkları çok yüksek. İncelemeden araştırılmadan bu ilaçların kullanımını doğru bulmuyorum.”

ÇOCUĞUMUZA KAHVE İÇİRELİM Mİ?

Canan Karatay’ın meslektaşları tarafından tepki toplayan bir başka açıklaması da ‘Çocuklarınıza Türk kahvesi içirin’ sözleri olmuştu. Beslenme ve Diyet Uzmanı Eda Honca’ya göre bu açıklaması sağlıklı bir öneri niteliği taşımıyor. Honca “Karatay’ın bu sözleri ‘Çocuğunuza süt yerine kahve içirin’ şeklinde anlaşılabilir. Oysa 5 yaşına kadar çocuklarda kafein tüketimi tavsiye ettiğimiz bir durum değil” sözleriyle konunun ciddiyetine vurgu yapıyor.

DUKAN DİYETİ ELEŞTİRİ OKLARININ HEDEFİNDE

Diyet konusunda milyonlarca insanın sağlığını riske atan bir başka program da Fransız Doktor Pierre Dukan’ın adını taşıyan Dukan diyeti olmuştu. Uzman Diyetisyen Banu Topalakçı Salman tarafından bu diyetin böbrekleri iflas ettirdiği, psikolojik sorunlara ve kalp hastalıklarına davetiye çıkardığı savunulmuş; ardından Salman’a meslektaşlarından tam destek gelmişti. Uzmanlar tek tip beslenmenin vücuda vereceği tahribatı gözler önüne sererken bu tarz popüler diyetlere hekim kontrolünden geçmeden kesinlikle rağbet edilmemesi yönünde uyarıyorlardı.

BU YENİR Mİ CANAN HOCA?

Son dönemde, sabah programlarının aranılan yüzü Kalp ve İç Hastalıkları Profesörü Canan Karatay da eleştiri oklarına hedef olan bir başka isim. Karatay’ın radikal diyet tavsiyeleri Endokrinoloji Derneği tarafından hakkında suç duyurusunda bulunulmasına neden olmuş, Sağlık Bakanlığı da profesörün açıklamalarını çürütecek yönde açıklamalar yapmıştı.

KARDİYOLOGLAR DEĞİL DİYETİSYENLER LİSTE YAPAR

Uzman Diyetisyen Aysu Bekçi’ye göre alanında uzman olmayan hekimlerin beslenme tavsiyeleri vermeleri bir yere kadar kabul edilebilir ancak beslenme programı yapma işini kesinlikle diyetisyenlere bırakmaları gerekiyor. Bekçi “Ne kardiyoloji ne de başka bir alanın doktoru diyet listesi yazmamalı. Çünkü bu bilginin yoğunlaştırılmış kısmını biz diyetisyenler biliyoruz. Özellikle farklı alanlardan doktorların televizyonlarda beslenme programları oluşturmaları çok yanlış. Halkın geneline hitap eden bu tarz yayınların yeterli bilinç düzeyine erişmemiş kesim tarafından yanlış algılanması ve geri dönülmeyecek sonuçlar meydana getirmesi mümkün” sözleriyle tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor.

'EKMEĞİ KESİN' TAVSİYESİ İÇ YAĞLANMAYI ARTIRIR

Bekçi, Karatay Hoca’nın verdiği ‘ekmeği kesin’ tavsiyesini de doğru bulmadığını açıklıyor: “Kişi yeterli karbonhidratı alamazsa bu durum ona kas kaybı olarak geri dönecektir. Direkt olarak ‘Ekmek tüketmeyin’ diye bir tavsiye veremezsiniz insanlara. Her şeyden önce Türk toplumunun yemek kültüründe ekmek var. Beyaz ekmek kesilip yerine çavdar yenilebilir. Ancak ekmeğin tamamen kesildiği diyetlerde hızlı kilo kaybıyla protein direnci oluşuyor. Bu dengesizlik de vücuttaki iç yağlanmayı artırıyor.”

Dukan'dan 7 günde 2 kilo reçetesi

Bu diyette, limitsiz şekersiz çay, kahve, soda, light içecek tüketebilirsiniz. En az iki litre su içmek şart. Tüm et, tavuk, balık doyana, sebzelerse istenildiği kadar tüketilebilir.

Ünlü diyetisyen Dr. Pierre Dukan’ın diyetini uygulayınca hayatı değişenlerin başarı hikâyeleri kitaplaştırıldı. ‘Türkleri Mutlu Eden Diyet, Dukan ve 50 Şampiyon’ çıkmışken, diyetisyenle buluşup hem önerilerini hem haftalık diyet reçetesini aldık.

Üç tip insan var: Yüksek tansiyon, normal tansiyon ve düşük tansiyona sahip kişiler. Yüksek tansiyonu olanlar benim diyetimde tansiyonunu normal değerlere düşürüyor.

Normal tansiyonu olan, ufak bir düşme yaşıyor ve ritmini buluyor. Ama düşük tansiyonu olanlar -genelde büyük tansiyonu 10 olan kişiler- bu diyette biraz tansiyon düşmesi yaşayıp, yorgunluk hissediyorlar. Onlara bu diyette biraz daha fazla tuz yemelerini ve daha az su içmelerini öneriyorum. İnsanlar diyet yaparken tuzu tamamen hayatlarından çıkarıyor. Ben öyle bir şey demiyorum.

- Şişmanlık ya da kilo almak hastalık değil bir şeyin sonucu. Yaşadığımız hayat ve hayatın bize sunduğu şartlar: Modern hayat, onun getirdiği hız, aile sorunları, yeme alışkanlıkları ve bu sorunlara insanların nasıl reaksiyon verdiği. Bunlara karşı en kolay yiyerek tepki veriliyor.

- Dünyanın yarısı bir gün şeker hastası olacak. Çünkü dünyanın yüzde 50’sinin pankreası, kötü şekerle zayıflıyor.

- Obezite, diyabet ve fazla kilo bir bütün. Nedenleri de tek: Şeker. Bu üç bileşim vücutta iki büyük hasara neden oluyor. Bir tanesi kalp ve damar hastalıkları ile ilgili diğeri de kanser.

- Diyet yaparken mutlu olmak mümkün. Bir kere zayıflıyorsunuz. Ve kilo kaybı sizi mutlu ediyor. Bir kadın ya da erkek daha ilgi çekici oluyor.

BİRİNCİ GÜN

Kahvaltı

Bir adet Dukan Krebi.

Tarifi: Bir buçuk yemek kaşığı yulaf kepeği, bir yumurta ve yarım yemek kaşığı yoğurt karıştırılıp yağsız tavada krep yapılır. İçine isteğe göre bol tarçın ve tatlandırıcı ya da dereotu, maydanoz parçacıkları koyulabilir.

Hindi ya da tavuk füme.

Öğlen

Somon ızgara veya ekmeksiz köfte

Süzme yoğurt

Dukan su muhallebisi.

Tarifi: Yarım kilo süt, bir yemek kaşığı mısır nişastası, bir tatlı kaşığı tatlandırıcı, katılaşana kadar pişirilip, dibine su dökülmüş bir tabağa boşaltılır, buzdolabında üç saat bekletilir. Kare şeklinde kesilip üzerine toz tatlandırıcı ve gül suyu ile tüketilir.

Akşam

Izgara yağsız et veya omlet

Yoğurt (İçine zencefil, tarçın ya da isteğe göre aroma katabilirsiniz).

İKİNCİ GÜN

Kahvaltı

Bir Dukan krebi ve 6 zeytin.

Hindi ya da tavuk füme

Öğlen

Izgara balık veya tavuk, ekmeksiz köfte

Süzme yoğurt

Yoğurtlu pasta. Üç yumurta, 125 gram yoğurt, yarım tatlı kaşığı tatlandırıcı, bir tatlı kaşığı portakal aroması, dört yemek kaşığı mısır nişastası, bir paket maya. Yumurtaları yoğurtla karıştırıp çarpın, diğer malzemeleri de ekleyip, çok az yağladığınız bir kapta 180 derece 45 dakika pişirin.

Akşam

Izgara yağsız et veya balık

Yoğurt veya su muhallebisi.

ÜÇÜNCÜ GÜN

Kahvaltı

Bir Dukan krebi, domates, salatalık, altı zeytin.

Hindi ya da tavuk füme

Öğlen

Karışık salatanın yanında, ızgara tavuk, ekmeksiz köfte veya somonlu omlet

Cacık

Krem karamel. Tatlandırıcı ile yapılacak.

Akşam

Yarım ızgara tavuk. Derisi yenmeyecek.

Bir enginar

Yoğurt (içine zencefil, tarçın ya da isteğe göre aroma katarak).

Dördüncü gün: Birinci günün aynısı

Beşinci gün: Üçüncü günün aynısı


Altıncı gün: 

Birinci günün aynısı

Yedinci gün: 

Üçüncü günün aynısı ama öğlen serbest (Şeker hariç).

Dukan Diyeti Nasıl Yapılır?

Dr. Pierre Dukan tarafından yaratılmış Dukan diyeti haftada altı gün istediğinizi yiyebileceğinizi söylüyor. İşte Dukan diyetinin avantajları...

1- Hazırlık Aşaması: Bu ilk aşama, ne kadar kilo kaybetmek istediğinize bağlı olarak 1-10 gün arası sürüyor. Örneğin, 10-12 kg vermek isteyen birisi için bu süre bir hafta. Hazırlık döneminde herhangi bir kalori kısıtlaması yok; ancak beslenmeniz sadece yağsız proteinlerden oluşuyor ve hemen hemen hiç karbonhidrat alınmıyor. Yemeklerinizde ayrıca yağsız süt ürünleri ve zayıflamanın gizli silahı olarak adlandırılan yulaf kepeği var. Bu diyetin savunucuları günde 1,5 kaşığı yulaf kepeğinin içerdiği lifin sisteminizi temizlerken aynı zamanda sizi tok tuttuğu konusunda hemfikir.
2- Hedef Aşaması: Bu aşamada, 1. aşamadaki gıdaları tüketmeye devam ediyorsunuz. Sadece, diyetinize iki günde bir nişastasız sebze ekleniyor. Bu aşama hedeflediğiniz kiloya ulaşıncaya kadar devam ediyor.

3- Takviye Aşaması: Bu diyetin yaratıcısı Dr. Dukan bu aşama ile diyetinin benzerlerinden kendisini ayırdığını söylüyor. Takviye aşamasında diyetinize karbonhidrat eklenmeye başlanıyor. Haftada iki kere ‘kutlama öğünü’ diye adlandırılan istediğiniz her şeyi yiyebileceğiniz bir döneme giriliyor. Haftada bir gün, sadece yağsız protein tüketiliyor.

4- Koruma ve Sabitleme Aşaması: Bu son aşama aşağıdaki üç kuralı yaşam biçiminiz haline getirmek üzerine kurulu.

- Haftada bir gün sadece protein yeniyor. (Bu, her hafta aynı gün olmalı.)
- Hayatınızın sonuna kadar günde 1,5 yemek kaşığı yulaf kepeği tüketiliyor.
- Asla asansör ve yürüyen merdiven kullanılmıyor. Günde 20 dakika yürüyüş yapılıyor.
Dukan diyetinin artılarına baktığımızda, uzun vadede size beslenmenizi nasıl yöneteceğiniz hakkında beceri geliştirme, meyve ve bazı karbonhidratları rahatça tüketme imkanı veriyor.

Kilo vermenin en iyi yolu gıdaların dengeli tüketildiği sağlıklı bir beslenmedir. Sağlıklı bir kiloyu korumak aylık besin miktarlarını hesaplamaktan daha önemlidir. Eğer dünyaca ünlü Dukan diyetini deneyecekseniz, aşamalar arasında kilo alıp verirken oluşabilecek yo-yo etkisine dikkat edin!

Dr. Pierre Dukan diyeti ile Fransa’nın en ünlü beslenme uzmanlarından biri olan Dr. Pierre Dukan’ın kaleme aldığı kitapta egzersiz yapmadan yüksek miktarda protein tüketerek kilo verilebileceği söyleniyor.

Dukan Diyetinde sınırsız et yiyebilirsiniz…

Diyetin ilk aşaması saldırı… Beş gün yapılması önerilen diyetin bu aşamasında sadece protein var. Dana ve sığır eti biftek, fileto, kıyma olarak tüketilebiliyor. En fazla yüzde 10 yağ içeren et yapışmayan bir tavada, fırında ya da ızgarada pişirilebiliyor. Tavuk ya da hindi eti de diyete uygun. Dr. Dukan kitabında hindi fümenin, tavuğun göğüs etinin rahatlıkla yenilebileceğini söylüyor. Tüm deniz ürünleri ve balıklar da diyete uygun gıdalar arasında yer alıyor. Buharda pişirilmiş, ızgara ya da tütsülenmiş her türlü deniz ürününü yiyebilirsiniz ancak yağlı ve konserve olanlardan uzak durmanız gerekiyor. Yumurta 3-4 adeti geçmemek şartıyla, yağsız süt, yoğurt veya peyniri ise istediğiniz kadar yiyebilirsiniz.


Saldırı aşamasında dikkat etmeniz gereken en önemli şeylerden biri de bol bol su içmek. Günde en az iki litre su vücudu protein atıklarından temizlemek açısından önem taşıyor. “Et, tavuk, balık tatsız tuzsuz olur, yenmez” diyorsanız bu diyette her türlü baharat, sirke, maydanoz, soğan, sarımsak serbest. Acıktığınız zaman bu saydığımız gıdaları sınırsız olarak tüketebiliyorsunuz. Dr. Dukan protein içeren gıdaların iştahı azalttığını ve 3-4 gün protein tüketildiğinde açlık hissinin neredeyse yok olduğunu belirtiyor.

Bir de yapmamanız gerekenler var tabii: Yoğun egzersiz (ilk üç gün yorgun olabilirsiniz), öğün atlamak, ketçap ya da mayonez gibi yağ ve şeker içeren soslar tüketmek… Bu aşama hiçbir özür, sapma, duraklama kabul etmiyor. Yani “Biraz ara vereyim, şu tatlıdan bir kaşık alayım” deme şansınız yok.

KİLO KAYBI ZAYIFLAMA DİYET

Beş günlük saldırı aşamasını geçtikten sonra şimdi asıl kilo vereceğiniz bölüme geliyorsunuz. Bu aşamada haftada 2-3 kilo verebilmenin mümkün olduğu iddia ediliyor. Mönünüzde ise birinci aşamadakı proteinlere ek olarak çiğ ya da pişmiş olarak sebze tüketebiliyorsunuz. Örneğin domates, salatalık, brokoli, ıspanak, pırasa, lahana, kereviz, mantar, patlıcan, biber, havuç, her türlü yeşillik… Ancak nişasta içeren patates, pirinç, mısır, bezelye, fasulye, mercimek gibi gıdalar tamamen yasak. Sebzelerin de tıpkı etlerde olduğu gibi mutlaka yağsız pişirmeniz gerekiyor.

HAFTADA 1 GÜN PROTEİN

Aradan haftalar geçti, sonunda bütün fazlalıklarınızdan kurtuldunuz. Bu durumda diyetiniz sona erdi sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Çünkü şimdi koruma aşaması başlıyor. Bu aşamanın ne kadar süreceğini ise kaybettiğiniz kilo x 4,5 formülüyle buluyorsunuz. Örneğin 15 kilo verdiyseniz 67 gün koruma diyeti yapmanız gerekiyor. Neler yiyebileceğinize gelirsek… Her gün sınırsız et, tavuk, deniz ürünleri, yağsız süt, yoğurt, peynir ve yumurta… Haftada altı gün; bir porsiyon meyve (muz, üzüm, kiraz hariç her türlü meyve), iki dilim kepekli ekmek, 40 gram normal peynir, kilo verme aşamasındaki sebzeler… Haftada iki kez birer porsiyon nişastalı gıdalar (patates, makarna vs), kuzu eti, tatlı… Bu aşamayı da geçtikten sonra artık yapmanız gereken tek şey var: Normal hayatınıza devam ederken haftada bir gün saf protein diyeti yapmak…
Dukan diyeti, hayatımıza “Fransız kadınlarının zayıf kalmalarını sağlayan diyet” olarak girdi. Çünkü aklımızda hep şu soru vardı. Kruvasan, peynir ve şarap memleketi Fransa’da nasıl oluyor da bütün kadınlar düzgün bir fiziğe sahip olarak kalabiliyorlar. Dukan diyeti bundan tam 10 yıl önce Fransız damak tadıyla tanıştırıldı. Ve 1,5 milyon Fransız bu diyete bağlı kaldı.